موضع معاويه در برابر امام حسن عليه السّلام فرزند جگرخواره با امام حسن عليه السّلام مواضعى در پيش گرفت كه از مطالعهء آن موى بر بدن راست مىايستد ، و جان آدمى از شنيدنش آشفته و رنجور مىشود . پيشانى انسانيت از آن شرمگين مىشود ، و دين و پاكدامنى آن را محكوم ، و عدل و نكوكارى آن را طرد مىكند . دارندگان نسب پاك و خاندان برومند چنان روشى را زشت مىشمارند ، روشى را كه معاويه به آسانى مرتكب آن شد و بدان وسيله دين و مروّت را به پستى كشيد و مورد اهانت قرار داد . امام حسن كيست ؟ اين شخصيت بزرگ كه درود خداى بر او باد ، اگر هيچ نبود ، لا اقل شخصيتى از مسلمانان و يكى از حاملان قرآن و از كسانى است كه روى به خدا آورده و راه نكوكارى و احسان در پيش گرفته‌اند . او علوم شرع را به دوش كشيده و مقاصد كتاب و سنت و همهء ملكات فاضله را تعقيب كرده است . در مكارم اخلاق پيشوا و اسوه ، و در فرهنگ اسلام سرمشق بوده است . در آيين پاك اسلام اهانت و آزار و محاربه با چنين شخصيتى سخت منع شده و حدود شرع الهى روش مواجهه با اينان را به خوبى معين داشته است . هرچه